Privreda tuzlanskog kantona
Područje Tuzlanskog kantona raspolaže raznovrsnim resursima, na čemu je izrastao širok dijapazon industrijske proizvodnje. Ugalj i kamena so dva su najvažnija mineralna resursa ove regije. Solno ležište je jedino ove vrste u Bosni i Hercegovini, dok je prema rezervama uglja ovaj prostor najveće energetsko područje Bosne i Hercegovine. Geološke rezerve mrkog uglja u Tuzlanskom bazenu procijenjene su na oko 316 miliona tona, a lignita na oko 2,66 milijardi tona, što čini 24% rezervi mrkog i oko 60% rezervi lignita u Bosni i Hercegovini.
Na lokaciji višestoljetne eksploatacije soli preostale industrijske rezerve soli procijenjene su na oko 4,5 miliona tona. Područje Tuzlanskog kantona ima znatne rezerve i drugih minerala: kvarcnog pijeska (geološke rezerve 5,8 miliona, a eksploatacione 4,3 miliona tona), kamenih agregata (tehničkog građevinskog kamena na lokaciji Srebrenika 25 miliona tona, magnezita, krečnjaka, laporca i gline.
Poljoprivredne površine zauzimaju 49% teritorije Tuzlanskog kantona, što je preko jedne trećine ukupnih poljoprivrednih površina Federacije Bosne i Hercegovine 93% obradive površine - 136.000 hektara, ostalo su pašnjaci, bare i trstici.
Pod šumama je oko 133.000 hektara, najviše, na područjima općina: Kladanj, Živinice i Banovići. Drvna masa procijenjena je na 17,2 miliona m3. Kanton raspolaže i značajnim hidropotencijalom.
Hidrografska mreža površinskih tokova relativno je razgranata. Najznačajniji vodotoci su rijeke Spreča, Tinja i Drinjača. Najvažniji vodni resurs je akumulacijsko jezero Modrac u Lukavcu, zapremine 100 miliona m' vode i površine 17 km2. Modrac osigurava tehnološke vode za industriju Tuzle i Lukavca. Na području Kantona su i akumulacijska jezera Hazna i Vidara u Gradačcu, izgrađena zbog zaštite naselja i osiguranja vode za domaćinstva te jezero Sniježnica akomulirano za potrebe Termoelektrane Ugljevik. Za obezbjedenje naselja pitkom vodom koriste se i podzemne vode sa nekoliko izvorišta.
 
INDUSTRIJSKA PROIZVODNJA I RUDARSTVO
Najvažnija privredna grana Tuzlanskog kantona je industrija. Do agresije na Bosnu i Hercegovinu industrija je apsorbirala 75% privrednih investicija, zapošljavala 58,5% radnika i davala 45,8% narodnog dohotka na prostoru današnjeg Kantona.
Trenutni fizički obim proizvodnje i korištenje kapaciteta kod većine privrednih društava su u trendu povećanja i kod velikog broja korištenje kapaciteta je preko 50%.

 
PROIZVODNJA I PRERADA UGLJA
Rudnici uglja u Tuzlanskom bazenu su prije agresije proizvodili oko 3,9 miliona tona mrkog uglja godišnje i do 5,8 miliona tona lignita. Sadašnji kapaciteti proizvodnje su 2.200.000 tona uglja u RMU Kreka, 1.500.000 tona uglja u RMU Banovići, 600.000 tona uglja u RMU Đurđevik. Takođe, podatci iz drugih rudnika ukazuju na stalno povećanje proizvodnje u odnosu na predhodne godine.
 
 
Nosilac proizvodnje u preradi uglja bio je Koksnohemijski kombinat Lukavac, koji je do 1992. godine zapošljavao 3.200 radnika. Danas uspješno poslujepod nazivom Global Ispat Koksna Industrija doo Lukavac (GIKIL) i vodeći je proizvođač i regionalni snabdjevač koksa za industriju željeza, livnice, šećerane i druge potrošače.
Proizvodnje đubriva (KAN i NPK), AMK, i proizvoda destilacije katrana kamenog uglja odvijala se shodno raspoloživim količina sirovine i mogućnosti plasmana.
Obezbijeđena su sredstva za ulaganja u zamjenu benzola sa Butan-gasom kao sirovine za proizvodnju Anhidrida Maleinske kiseline. Takođe značajna ulaganja izvršena su u popravljanje ekološkog sistema.
 
PROIZVODNJA ELEKTRIČNE ENERGIJE
Proizvodnja električne energije na ovom području ima dugu tradiciju. Prva električna centrala u Tuzli izgrađena je 1905. godine i služila je za potrebe prvih industrijskih kapaciteta. Termoelektrana Tuzla prije rata je proizvodila 3.800 gWh električne energije godišnje. Tokom rata proizvodnja je jako reducirana, dijelom zbog nedostatka uglja, dijelom zbog nemogućnosti plasmana, održavanja i nedostataka repromaterijala. 2008. godinu karakteriše relativno stabilan rad elektroenergetskog sistema te je ostvarena proizvodnja od 3.600 gWh energije. TE Tuzla i Elektrodistribucija Tuzla ostvarile su planske zadatke proizvodnje i distribucije energije. Realizacija Akcionog plana restrukturiranja elektroenergetskog sektora kasni ali će biti nastavljena u narednom periodu jer se moraju sprovoditi direktive Evropske unije.
 
SONO-HEMIJSKA INDUSTRIJA
Na bazi soli i intermedijera, na užem prostoru Tuzlanskog bazena, još od kraja devetnaestog stoljeća počela se razvijati skupina tehnološki međuzavisnih i ekonomski povezanih industrijskih kapaciteta i to: eksploatacija slane vode i kamene soli (u Rudniku Tušanj), finalizacija slane vode u vakumiranu so za jelo (Fabrika soli Tuzla) i industriju (Polihem Tuzla), proizvodnja soda-proizvoda: kalcinirane sode, kaustične sode i bikarbona sode (Fabrika sode Lukavac), proizvodnja hlora, propilen oksida, poliola (Polihem Tuzla), proizvodnja toluendiizocijanata (Izocijanatna hemija Tuzla), proizvodnja deterdženata i kozmetike (DITATuzla).
Ove industrijske kapacitete od 1970.godine organizaciono objedinjuje SODASO HoldingTuzla. Rudnik soli Tušanj bio je nositelj eksploatiranja slane vode i kamene soli. Prosječna godišnja proizvodnja slane vode u Rudniku je prije rata iznosila 2,6 miliona m'. Iz sonog ležišta u Tuzli vrši se i eksploatiranje kamene soli za industriju i stočnu hranu. Proizvodni kapacitet Rudnika Tušanj na postojećem ležištu je 150.000 tona kamene soli godišnje. Zbog ekoloških razloga i iscrpljenosti postojećeg ležišta, orijentacija je na novo Iežište Tetima. Novi razvojni pravac Fabrike soli su proizvodi na bazi soli: infuzioni rastvori, začini, specijalne vrste soli.
Finaliziranje slane vode, uz amonijak i ugljendioksid, kao sirovinske komponente, više od 100 godina vrši se u Fabrici sode u Lukavcu, jedinoj ove vrste u Bosni i Hercegovini. Od početnih 10.000 tona sirovog bikarbonata u 1893. godini, devedesetih godina ovog stoljeća stiglo se do 285.000 tona godišnje.
Proizvodni sono-hemijski kompleks SODASO je na bazi soli i njene prerade kao i drugih komponenti, realizirao svoje strateško opredjeljenje - ušao je u oblast poliuretana. Proizvodnja deterdženata u Tuzli osvojena je 1987. godine. Kapacitet Fabrike DITA je 50.000 tona godišnje. Realiziran je i novi razvojni pravac - kozmetika. Polovinom 2005. godine dionice Fabrike «Dita» preuzeo je strateški investitor «Lora» iz Sarajeva sa svim obavezama koje su bili preuzeli radnici prilikom privatizacije, kao i one koje su nastale poslije ovog procesa. Od dana preuzimanja evidentan je trend poboljšanja i stabilizacije društva u komercijalnom i proizvodnom pogledu.
 
METALNA I ELEKTRO-INDUSTRIJA
 
Mehanička radionica za održavanje opreme rudnika uglja i soli; osnovana 1936. godine, prerasla je 1959. godine u industriju rudarskih mašina, odnosno u industriju mašina i livnicu i u Tvornicu transportnih uređaja Tuzla ( 1970.). Iz okrilja radionica mašinskog i elektroodržavanja izrasle su firme: "Rudarinvest" Banovići, "Elektroremont" Banovići, "Helios" Banovići, a zatim i potpuno nove: "Remontmontaža" Tuzla, "Fering" Gračanica, "Izolacija" Tuzla, "FAKOL"Lukavac, "Alfami" Živinice, "Tesla" Brčko, "Elir" Tuzla, "Unistok" Kalesija, "Dalekovodmontaža" TuzIa, TMD Gradačac, TMP Srebrenik, itd.
Najbolje rezultate postigli su: “TMD“ Gradačac, “Umel“ Tuzla, «Unistok» Kalesija, “Dalekovodmontaža“ Tuzla, “Rudarinvest“ Banovići, “Revom“ Duboštica, “Elektroremont“ Banovići.
 
DRUGE INDUSTRIJSKE GRANE
Na bazi nalazišta kvarcnog pijeska, tehničko-građevinskog kamena, opekarske gline i magnezita razvila se industrija građevinskog materijala: cementa, siporeksa, betonskih proizvoda. Zbog posljedica rata ove industrijske grane su u 1997.godini koristile svoje kapacitete tek 20% u odnosu na predratne. Obnova kapaciteta i uvođenje u proizvodnju su u toku.
Na drvnoj sirovinskoj bazi razvila se industrija prerade drveta. Nažalost, to je uglavnom na nivou nižih faza prerade. Nositelji razvoja drvne industrije su "Konjuh" Živinice i "Sokolina" Kladanj. Oni danas svoje kapacitete koriste oko 40%. "Konjuh " ima najrazvijeniji tehnološki proces - od prerade trupaca do finaliziranja. Fabrika stolova u živiničkom "Konjuhu" je jedna od najvećih u Evropi: 500.000 stolova i 400.000 stolica godišnje.
Proizvodnja tekstila i obuće spadala je u red najpropulzivnijih grana industrije. Ona danas radi sa 50% kapaciteta. Angažirana je uglavnom na lohn-poslovima. Proizvođači obuće upošljavaju 80% do 90% svojih kapaciteta, ali sa malim profitnim efektima.
 
OSTALE PRIVREDNE OBLASTI

Građevinarstvo je, do agresije, ostvarivalo 9-11% društvenog proizvoda i angažiralo 12-15% ukupne radne snage. Pad investicione aktivnosti u postdaytonskom periodu doveo je ovu granu u nezavidnu poziciju, naročito velike sisteme. Ipak u posljednjim godinama građevinarstvo bilježi žnačajan razvoj.
U saobraćaj je u doratnom periodu investirano čak 7,9% ukupnih privrednih investicija. Ratna djejstva ne samo što su prekinula pozitivni trend moderniziranja transportnih kapaciteta, već su neke saobraćajne kapacitete devastirala do mjera neupotrebljivosti. To je naročito izraženo u željezničkom saobraćaju. Neprohodnost drumskih saobraćajnica bitno usporava obnovu i razvoj ukupne privrede. Broj drumskih teretnih vozila i njihova tonaža, bilježe izvjestan napredak. Uključivanje u redovni civilni saobraćaj Aerodroma Tuzla doprinijeće poboljšanju veza sa svijetom.
Proizvodne mogućnosti poljoprivrede limitirane su karakteristikama brdskog rejona kome pripada većina općina Kantona. Poljoprivredna proizvodnja u predratnom vremenu davala je 10% društvenog proizvoda. Agresijom poremećena demografska slika Kantona rezultirala je nepovoljnim odnosom poljoprivredne površine i broja stanovnika. Primjeri nekih zemalja u kojima je ovaj odnos još nepovoljniji govore da se uz uređenost zemljišta, suvremenu agrotehniku i dobre vodne režime mogu osigurati dovoljne količine hrane, posebno mesa i mlijeka. U privatnom vlasništvu je 90% poljoprivrednih površina. Poljoprivredna dobra "Spreča" i "Posavina" imaju kapacitete za proizvodnju značajnih količina žitarica, krmnog bilja, mesa i mlijeka. U voćarstvu su posebno značajna područja Čelića, Gradačca, Srebrenika i Gračanice. U Srebreniku postoji veliki voćni rasadnik, koji godišnje proizvede i do 250.000 sadnica.
Turizam je do rata bio najnerazvijenija grana privrede. Uzrok tome može biti i velika ekološka zagađenost dobrog dijela područja Kantona. Nešto više pažnje posvećivalo se lovnom turizmu. Konjuh i Majevica pružaju mogućnosti za razvoj ovog turizma. Jezero Modrac je najznačajniji turistički kapacitet. Odmor i rekreacija na vodi te ribolovni turizam na Modracu imaju izuzetnu perspektivu.